The Mountain is het Gorillaz-album dat eindelijk zijn ambitie waarmaakt
The Mountain debuteerde op 1 maart 2026 op nummer één in de UK Albums Chart. Het was het derde studioalbum in de vijfentwintigjarige carrière van Gorillaz, naast Demon Days en Humanz. In de Verenigde Staten kwam het op nummer zeven in de Billboard 200 terecht, vóór elke eerdere Gorillaz-release op die markt. Die cijfers zijn het vermelden waard juist omdat ze in spanning staan met wat het album eigenlijk is: een plaat over verdriet, deels gemaakt in India, met postume bijdragen van vier overleden muzikanten en live optredens in vijf talen. Commercieel succes en formele ambitie zouden met elkaar in conflict zijn. The Mountain weigert die regeling.
Gorillaz bestaat als een project dat wordt gedeeld door Damon Albarn en Jamie Hewlett. Albarn schrijft en treedt op. Hewlett tekent de wereld waarin de muziek leeft. De vier geanimeerde personages, 2D, Murdoc Niccals, Noodle en Russell Hobbs, zijn gedurende negen studioalbums en vijfentwintig jaar het publieke gezicht geweest van een buitengewoon gevarieerd oeuvre. De verwaandheid was nooit ironisch. Het was altijd een structurele keuze om de muziek haar eigen inhoud te laten zijn, in plaats van een middel om het publieke imago te beheren.
Wat Damon Albarn en Jamie Hewlett vonden nadat hun vader stierf
De oorsprong van het record is gedocumenteerd en de moeite waard om direct te vermelden. Zowel Albarn als Hewlett verloren hun vaders in 2024. Dat soort verlies levert niet automatisch muziek op, en het levert geen goede muziek op omdat het authentiek is. Wat ze allebei deden, was zichzelf naar een onbekende plek brengen. Ze reisden naar India. Ze werkten in Mumbai, New Delhi, Rajasthan en Varanasi, en breidden zich verder uit tot Ashgabat, Damascus, Miami en New York voordat ze terugkeerden naar Londen en Devon. In tradities die ingewikkelde raamwerken hebben ontwikkeld voor het begrijpen van sterfelijkheid, ontdekten ze iets wat hun eigen culturele erfenis hen niet had gegeven.
The Mountain kondigt dit achtergrondverhaal niet op elk nummer aan. Het is geen confessioneel album zoals die term gewoonlijk wordt toegepast. Het verdriet is eerder structureel dan decoratief. Het geeft vorm aan arrangementen, tempokeuzes en de manier waarop vocale uitvoeringen in de mix zitten. Het album is opgebouwd vanuit verlies zonder in enige reducerende zin over verlies te gaan. Het gaat over wat verlies overleeft, en dat is iets anders en moeilijker om muziek over te maken.
De medewerkers en waarom de cast standhoudt
De gastenlijst voor The Mountain is uitgebreid en specifiek. Anoushka Shankar draagt sitar bij. Ajay Prasanna speelt bansurifluit. Amaan Ali Bangash en Ayaan Ali Bangash, twee van de meest getalenteerde muzikanten van hun respectievelijke instrumenten die vandaag de dag actief zijn, verschijnen op meerdere nummers. De Indiase klassieke instrumentatie hier is compositorisch, verweven in de architectuur van de liedjes op een manier die bepaalt hoe de elektronische productie er omheen past.
Sparks, het Amerikaanse artpopduo wiens carrière teruggaat tot het begin van de jaren zeventig, verschijnt op "The Happy Dictator", de eerste single die op 11 september 2025 werd uitgebracht naast de albumaankondiging. Ron en Russell Mael maken al meer dan vijftig jaar muziek die tegelijkertijd grappig, verontrustend en formeel inventief is. Hun aanwezigheid naast Gorillaz is niet ongerijmd. Beide projecten opereren in een ruimte waar entertainment en ongemak bewust naast elkaar bestaan.
IDLES, de band uit Bristol die in een postpunktraditie werkt, draagt bij aan "The God of Lying", uitgebracht op 6 november 2025. "Damascus" brengt Omar Souleyman, de Syrische zanger en dabke-muzikant, samen met Yasiin Bey, de rapper voorheen bekend als Mos Def. In de praktijk werkt het omdat het raamwerk van het album breed genoeg is om beide te bevatten zonder te worden verkleind.
Door de postume bijdragen wordt het album iets dat niet simpelweg kan worden omschreven als een samenwerkingsplaat. Mark E. Smith van The Fall, Tony Allen, Dennis Hopper, Bobby Womack: allemaal dood, allemaal hier aanwezig via archiefopnames. Deze keuze is geen gimmick. Het is het centrale argument dat hoorbaar wordt gemaakt.
Johnny Marr draagt gitaar bij. Paul Simonon speelt bas. Jalen Ngonda verschijnt en past natuurlijk. Norse Rhys van Super Furry Animals keert terug. "Orange County", uitgebracht op 15 januari 2026, bevat Bizarrap naast Kara Jackson en Anoushka Shankar, drie artiesten wier instincten zo van elkaar verschillen dat hun combinatie niet zou moeten samenhangen. Dat klopt, want de architectuur van het album is echt zo breed.
De singles als redactionele positie
De campagne voor The Mountain begon langzaam en stapelde zich op. "The Happy Dictator" in september 2025 zette de toon. "The Manifesto", met Trueno en Proof, kwam uit op 8 oktober. "The God of Lying" volgde op 6 november. "Damascus" arriveerde in december. "Orange County" in januari 2026. Vijf singles vóór de releasedatum van 27 februari, die de plaat elk vanuit een andere hoek benaderen.
Dit is van belang omdat het een standpunt vertegenwoordigt over wat een campagne zou moeten doen. De conventionele aanpak maakt gebruik van singles om één identiteit voor het album vast te stellen en die identiteit te herhalen. Gorillaz, die uitkwam via hun eigen imprint Kong met distributie via The Orchard, opereerde niet op die manier. Elke single toonde een ander gezicht van dezelfde plaat. Luisteraars die bij het album aankwamen, hadden al vijf verschillende toegangspunten, en geen daarvan had hen volledig op het geheel voorbereid.
Opnemen in tien steden als methode
Het album werd opgenomen in Londen, Devon, Mumbai, New Delhi, Rajasthan, Varanasi, Ashgabat, Damascus, Miami en New York. Er verschijnen vijf talen op de tracklist: Engels, Arabisch, Hindi, Spaans en Yoruba. Muzikanten uit vijf continenten namen deel. Deze feiten worden vaak gepresenteerd als bewijs van ambitie. Ze zijn feitelijk het bewijs van een compositiemethode.
Als Albarn in India werkt, zijn de muzikanten met wie hij samenwerkt er niet om smaak toe te voegen aan een vooraf bepaald arrangement. Zij bepalen wat het arrangement wordt. De geografie van de opname is de creatieve voorwaarde, niet de achtergrond ervan. De bansurifluit op bepaalde nummers doet structureel werk waar de andere instrumenten omheen zijn gekalibreerd.
Wat vijfentwintig jaar en negen albums eigenlijk betekenen
The Mountain volgt Cracker Island in 2023 en Song Machine, seizoen één: Strange Timez in 2020. Gorillaz heeft zich nooit in een herhalende stijl gevestigd. Elke plaat heeft het project opnieuw opgevat vanuit een ander uitgangspunt. Wat The Mountain deelt met Demon Days, dat nog steeds het meest geciteerde hoogtepunt van hun discografie is, is geen sonische gelijkenis, maar een kwaliteit van noodzaak. Demon Days is gemaakt als reactie op iets specifieks dat in de wereld gebeurt. De berg is gemaakt als reactie op iets specifieks dat gebeurde met de mensen die hem hebben gemaakt.
In januari 2025 bracht Gorillaz, ter gelegenheid van hun zilveren jubileum, een video uit met de titel NOSTALGIAZ en begon een programma voor het verzamelen en heruitgeven van capsules. Dit waren niet de bewegingen van een band die uitrolde. Het waren de bewegingen van een project dat nog steeds in actieve relatie staat met zijn eigen geschiedenis.
Het virtuele bandconcept, de geanimeerde personages, de visuele identiteit van Hewlett die Gorillaz vanaf het begin heeft gedefinieerd: dit zijn allemaal altijd hulpmiddelen geweest om afstand te nemen van het gebruikelijke lawaai van beroemdheden uit de muziekindustrie. Die afstand was het punt. The Mountain gebruikt het om materiaal te benaderen dat aanzienlijk moeilijker te maken zou zijn geweest in een meer conventioneel autobiografische context. De Gorillaz-architectuur geeft Albarn een ander soort toegang tot zijn eigen ervaring. De muziek draagt de emotionele realiteit zonder dat de artiest deze zichtbaar hoeft te dragen.
Het album kwam op nummer één in de Britse hitlijst terecht. Het moet gehoord worden zoals het is.
